Aktualności

Drogi w UE: mniej ofiar

4 tys. osób mniej straciło życie na drogach UE w 2020 r., zaś wskaźnik ofiar śmiertelnych spadł do rekordowo niskiego poziomu. W Polsce w ciągu roku spadek wyniósł 15 proc. – z 77 do 65 ofiar śmiertelnych na drogach w odniesieniu do miliona mieszkańców. Nie udało się jednak osiągnąć ogólnounijnego celu zakładającego ograniczenie o 50 proc. ofiar w ciągu dekady. Najbezpieczniej wciąż jeździ się w Szwecji. 

Komisja Europejska opublikowała wstępne dane liczbowe dotyczące śmiertelnych ofiar wypadków drogowych w roku 2020. Szacuje się, że w wyniku wypadków na drogach zginęło w zeszłym roku 18 800 osób, co stanowi bezprecedensowy spadek o 17 proc. w stosunku do roku 2019. Oznacza to, że w 2020 r. o prawie 4 tys. mniej osób w porównaniu z 2019 r. straciło życie na drogach UE. Niższe natężenie ruchu związane z pandemią COVID-19 miało wyraźny, choć niemierzalny wpływ na liczbę śmiertelnych ofiar wypadków drogowych.

Komisarz ds. transportu Adina Vălean powiedziała: - Nasze unijne drogi, na których w roku 2020 odnotowano o prawie 4 tys. mniej ofiar śmiertelnych w porównaniu z rokiem 2019, pozostają najbezpieczniejsze na świecie. Niemniej jednak nie osiągnęliśmy celu założonego dla minionej dekady i potrzebne są wspólne działania, aby zapobiec powrotowi do poziomów sprzed pandemii COVID-19. W strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności potwierdziliśmy nasze zobowiązanie na rzecz wdrożenia unijnej strategii bezpieczeństwa ruchu drogowego i zmniejszenia niemal do zera liczby ofiar śmiertelnych w odniesieniu do wszystkich rodzajów transportu.

Drogi w UE są zdecydowanie najbezpieczniejsze na świecie

W poprzednim dziesięcioleciu, tj. w latach 2010–2020, liczba śmiertelnych ofiar wypadków drogowych zmniejszyła się o 36 proc. Nie udało się więc osiągnąć celu zakładającego ograniczenie tej liczby o 50 proc. w ciągu dekady. Jednakże w przeliczeniu na 1 milion mieszkańców wskaźnik ofiar śmiertelnych wynosi 42, a Europa pozostaje kontynentem mającym najbezpieczniejsze drogi na świecie. Dla porównania średnia światowa osiąga wartość powyżej 180.

Ze wstępnych danych wynika, że 18 państw członkowskich odnotowało w 2020 r. najniższą w historii liczbę śmiertelnych ofiar wypadków drogowych. W całej UE liczba ofiar śmiertelnych spadła średnio o 17 proc. w porównaniu z rokiem 2019, choć redukcja ta nie była bynajmniej jednakowa, a największa poprawa (o co najmniej 20 proc.) miała miejsce w Belgii, Bułgarii, Danii, Hiszpanii, we Francji, w Chorwacji, we Włoszech, na Węgrzech, na Malcie i w Słowenii. Pięć państw członkowskich (Estonia, Irlandia, Łotwa, Luksemburg i Finlandia) odnotowało natomiast wzrost liczby ofiar śmiertelnych, ale należy zauważyć, że w mniejszych krajach dane te podlegają corocznym wahaniom.

W dłuższym horyzoncie czasowym liczba ofiar śmiertelnych na europejskich drogach spadła w latach 2010–2020 o 36 proc., czyli poniżej celu UE wynoszącego 50 proc. Próg ten przekroczyła jedynie Grecja (54 proc.), a kolejne na liście są: Chorwacja (44 proc.), Hiszpania (44 proc.), Portugalia (43 proc.), Włochy (42 proc.) i Słowenia (42 proc.). Łącznie dziewięć państw członkowskich odnotowało spadek wynoszący co najmniej 40 proc.

Chociaż bezprecedensowe wydarzenia roku 2020 doprowadziły do pewnych zmian w klasyfikacji państw według wskaźników ofiar śmiertelnych, to najbezpieczniejsze pozostają nadal drogi w Szwecji (18/mln), a najwyższy wskaźnik w 2020 r. odnotowano w Rumunii (85/mln). Średnia dla całej UE wyniosła 42/mln.

Trudny do zmierzenia wpływ pandemii

Niższe natężenie ruchu związane z pandemią COVID-19 miało wyraźny, choć niemierzalny wpływ na liczbę śmiertelnych ofiar wypadków drogowych. Na przykład wstępne dane w USA pokazują jednak, że liczba ofiar śmiertelnych wzrosła w 2020 r. pomimo mniejszego natężenia ruchu. Natomiast dane dotyczące niektórych państw UE wskazują na to, że w okresach obostrzeń następuje wzrost ryzykownych zachowań, polegających w szczególności na przekraczaniu dopuszczalnej prędkości.

Wpływ COVID-19 na mobilność w miastach

Jazda na rowerze zyskała znacznie na popularności, a wiele miast na całym świecie przeznaczyło (tymczasowo) przestrzeń drogową na potrzeby pieszych i rowerzystów. Ten zachęcający trend może mieć znaczący pozytywny wpływ na jakość powietrza i zmianę klimatu, a jednocześnie stwarzać nowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego.

W całej UE około 70 proc. śmiertelnych ofiar wypadków drogowych na obszarach miejskich dotyczy niechronionych użytkowników dróg, w tym pieszych, rowerzystów i motocyklistów. Rozwiązanie problemu bezpieczeństwa ruchu drogowego w miastach jest zatem kluczowym obszarem zainteresowania, a Komisja dąży do tego, aby zapewnić uwzględnianie tej kwestii na wszystkich etapach planowania mobilności miejskiej. Bezpieczeństwo ruchu drogowego będzie ważnym elementem nowej inicjatywy na rzecz mobilności w miastach, która ma zostać przedstawiona przez Komisję jeszcze w tym roku. W 2019 r. dwie stolice europejskie, tj. Helsinki i Oslo, osiągnęły cel pośredni w postaci zerowej liczby śmiertelnych wypadków pieszych i rowerzystów, a kluczowe znaczenie dla poczynienia postępów miało ich zdaniem ograniczenie prędkości.

Kontekst

Dane te zostają ogłoszone przy okazji konferencji UE na temat wyników w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, na której spotykają się decydenci, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego i specjaliści zajmujący się kwestiami bezpieczeństwa na drogach, aby ocenić aktualną sytuację w tej dziedzinie w UE oraz określić najlepsze rozwiązania służące realizacji „wizji zero”.

Deklaracja sztokholmska(link is external) z lutego 2020 r. przygotowała grunt pod podjęcie dalszych globalnych zobowiązań politycznych w postaci rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w sprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego(link is external)Wyszukaj ten link w innym języku, w której ogłoszono lata 2021–2030 drugą dekadą działania na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego i określono nowy docelowy poziom redukcji w perspektywie roku 2030. W tym względzie UE objęła już pozycję lidera i wyznaczyła sobie nowy cel zakładający zmniejszenie o 50 proc. do 2030 r. liczby ofiar śmiertelnych oraz, po raz pierwszy, również poważnych obrażeń. Zostało to odzwierciedlone przez Komisję w 2018 r. i w 2019 r. w strategicznym planie działania na rzecz bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz w ramach polityki bezpieczeństwa ruchu drogowego UE na lata 2021–2030, gdzie określono również ambitne plany dotyczące bezpieczeństwa na drogach, zmierzające do wyeliminowania śmiertelnych wypadków drogowych do 2050 r. („wizja zero”). Założenia te obejmują określenie kluczowych wskaźników efektywności w odniesieniu do bezpiecznych dróg i poboczy; bezpiecznych pojazdów; bezpiecznego korzystania z dróg, w tym bezpiecznych prędkości, prowadzenia pojazdu w stanie trzeźwości, zapobiegania rozpraszaniu uwagi podczas jazdy oraz stosowania pasów bezpieczeństwa i wyposażenia ochronnego; a także szybkiej i skutecznej opieki powypadkowej.

Więcej informacji

Statystyki bezpieczeństwa ruchu drogowego za 2020 r.: co kryje się za danymi?

Prace Komisji nad bezpieczeństwem ruchu drogowego oraz unijne statystyki bezpieczeństwa ruchu drogowego i analizy

 Liczba śmiertelnych ofiar wypadków drogowych na milion mieszkańców – wstępne dane za 2020 r.*

 

2010

2019

2020

zmiana w % w latach 2019-2020

zmiana w % w latach 2010-2020

UE-27

67

51

42

-17%

-36 %

Belgia

78

56

44

-22 %

-40 %

Bułgaria

105

90

67

-26 %

-40 %

Czechy

77

58

48

-16 %

-35 %

Dania

46

34

27

-22 %

-39 %

Niemcy

45

37

33

-11 %

-25 %

Estonia

59

39

45

15 %

-24 %

Irlandia

47

29

30

6 %

-30 %

Grecja

113

64

54

-16 %

-54 %

Hiszpania

53

37

29

-21 %

-44 %

Francja

64

50

39

-21 %

-36 %

Chorwacja

99

73

58

-20 %

-44 %

Włochy

70

53

40

-25 %

-42 %

Cypr

73

59

54

-8%

-20 %

Łotwa

103

69

74

7 %

-35 %

Litwa

95

67

63

-6 %

-41 %

Luksemburg

64

36

42

18 %

-19 %

Węgry

74

62

46

-25 %

-39 %

Malta

31

32

21

-31 %

-15 %

Holandia

32

34

31

-8%

1 %

Austria

66

47

38

-19 %

-39 %

Polska

103

77

65

-15 %

-37 %

Portugalia

80

63

52

-18 %

-43 %

Rumunia

117

96

85

-12 %

-31 %

Słowenia

67

49

38

-22 %

-42 %

Słowacja

69

50

45

-9 %

-33 %

Finlandia

51

38

40

4 %

-19 %

Szwecja

28

22

18

-14 %

-29 %

 

         

Szwajcaria

42

22

26

21 %

-31 %

Norwegia

43

20

18

-11 %

-54 %

Islandia

25

17

22

33 %

0 %

W 2020 r. w Liechtensteinie odnotowano jedną śmiertelną ofiarę wypadku drogowego, a w 2010 r. i 2019 r. – zero ofiar śmiertelnych.

Wspólnota Transportowa opublikowała w dniu 15 kwietnia br. podobne dane dotyczące ofiar śmiertelnych w 2020 r. w odniesieniu do uczestników regionalnych z Bałkanów Zachodnich (https://www.transport-community.org/wp-content/uploads/2021/04/Annual-Statistics-2020.pdf(link is external)).

W przypadku niektórych państw wyniki za 2020 r. opierają się na danych tymczasowych i mogą ulec nieznacznym zmianom przy publikacji ostatecznych danych jesienią 2021 r. Zmiany procentowe w tabeli odnoszą się do bezwzględnej liczby ofiar śmiertelnych, a nie do proporcji do miliona mieszkańców.

 

źródło: Komisja Europejska Przedstawicielstwo w Polsce, fot. pixabay.com

Punkt Informacji Europejskiej
Europe Direct - Białystok

ul. Brukowa 28. lok. 8
15-889 Białystok

tel.  85 744 24 43